Türkiye'de Kripto Borsası Lisansı: SPK Şartları, Sermaye ve Süreç

Türkiye'de kripto borsası, saklama veya transfer hizmeti veren bir platform işletmek artık Sermaye Piyasası Kurulu'ndan (SPK) lisans almayı zorunlu kılıyor. 7518 sayılı Kanun'la değişen 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca, kripto varlık hizmet sağlayıcılarının (KVHS) anonim şirket olarak kurulması, platformlar için en az 150 milyon TL, saklama kuruluşları için en az 500 milyon TL ödenmiş sermaye bulundurması ve MASAK'ın denetlediği aklama önleme kurallarına uyması gerekiyor. Bu rehber, lisans şartlarını, başvuru sürecini, geçiş takvimini ve vergi-ödeme tarafındaki kritik noktaları Türkiye'deki girişimci ve kullanıcı gözüyle açıklıyor.

Türkiye'de kripto borsası kurmak yasal mı?

Evet, yasal; ancak sadece SPK'dan lisans alarak. Temmuz 2024'te yürürlüğe giren 7518 sayılı Kanun'la, kripto varlık hizmeti sunmak sıradan bir ticari faaliyet olmaktan çıkıp bir finansal düzenleyicinin iznine tabi hale geldi. Lisanssız bir platform işletmek artık "gri alan" değil; idari yaptırım ve şartlar oluştuğunda cezai sorumluluk doğurabilir.

Uzun yıllar boyunca kripto alım-satımı Türkiye'de kendine özgü bir yasal çerçeve olmadan yürüdü. Platformlar sıradan şirketler kurulumuyla faaliyete geçiyor, bağlayıcı tek kural aklama önleme mevzuatından ve 2021'deki ödeme yasağından geliyordu. 7518 sayılı Kanun (Resmî Gazete, 2 Temmuz 2024) 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nu değiştirerek kripto varlık ve kripto varlık hizmet sağlayıcısı kavramlarını tanımladı ve bunları SPK'nın denetimine bağladı.

Kurumsal yapınızı bu zemine göre kurmanız gerektiği için, süreci en baştan bir şirketler hukuku avukatı ile planlamak isabetli olur.

Kripto platformlarını Türkiye'de kim denetliyor?

Bir kripto platformunu işleten veya kullanan herkes için üç kurum önem taşır; bu kurumların görevleri birbirinin yerini almaz, üst üste biner.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK)

7518 sayılı Kanun'dan bu yana asıl düzenleyici SPK'dır. KVHS'lere faaliyet izni verir, çalışma ilkelerini ve sermaye şartlarını belirler, davranışlarını denetler; izni askıya alabilir veya iptal edebilir. Kripto varlık ihraç eden, alım-satıma aracılık eden, saklayan veya transfer eden her platform bu kapsamdadır.

MASAK (Mali Suçları Araştırma Kurulu)

Kripto platformları, 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında 2021'den beri yükümlü sayılıyor. Platformlar müşteri kimliğini tespit etmek (KYC), işlemleri izlemek, kayıt tutmak ve şüpheli işlem bildiriminde bulunmakla yükümlüdür. Bu görevler, yeni SPK lisans sisteminin yanında varlığını sürdürür.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)

TCMB, 16 Nisan 2021 tarihli ve 31456 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair Yönetmelik ile kripto varlıkların doğrudan veya dolaylı ödeme aracı olarak kullanılmasını yasakladı. Kripto bir varlık olarak alınıp satılabilir ve tutulabilir; ancak mal ve hizmet bedellerinin ödenmesinde kullanılamaz.

Kripto varlık hizmet sağlayıcısı (KVHS) ne demek?

7518 sayılı Kanun, kripto varlığı; dağıtık defter teknolojisi veya benzeri bir teknoloji kullanılarak elektronik ortamda oluşturulup saklanabilen, ağlar üzerinden dağıtılan, bir değeri veya hakkı ifade eden gayri maddi varlık olarak geniş biçimde tanımlar. Kripto varlık hizmet sağlayıcısı ise bu varlıklara bağlı hizmet sunan kuruluştur.

Uygulamada düzenleme, her biri kendi yükümlülüklerine sahip farklı iş modellerini kapsar:

• Kripto varlık alım-satım platformları (borsalar): Alıcı ve satıcıyı eşleştiren ya da kendi nam ve hesabına işlem yapan platformlar.
• Saklama kuruluşları: Kripto varlıkları veya bunlara erişim anahtarlarını müşteri adına saklayan kuruluşlar.
• Cüzdan ve transfer hizmeti sağlayanlar: Müşteri adına adresler arası varlık transferi gerçekleştiren sağlayıcılar.

Doğru kuruluş ve ortaklık yapısını oluşturmak için süreci bir ticaret hukuku avukatı ile yürütmek, ileride lisans başvurusunda zaman kaybını önler.

SPK lisansı için sermaye ve kuruluş şartları neler?

7518 sayılı Kanun çerçeveyi kurdu; ayrıntı, 13 Mart 2025'te yayımlanan iki tebliğle geldi. En kritik pratik değişiklik sermayedir. Aşağıdaki tablo, faaliyet türüne göre asgari ödenmiş sermaye eşiklerini özetler.

Lisans rejiminin diğer temel unsurları şunlardır:

• Faaliyete başlamadan önce SPK izninin alınması zorunludur.
• Kurucular, ortaklar ve yöneticiler için dürüstlük ve mali güç (fit-and-proper) kriterleri aranır.
• Dijital varlık tutmanın teknik riskini yansıtan kurumsal yönetim, iç kontrol ve bilgi güvenliği yükümlülükleri getirilir.
• Müşteri varlıklarının ayrıştırılması esastır; müşteri kripto varlıkları platformun kendi malvarlığından ayrı tutulur ve platform iflas ederse korunur.

Lisanslı bir platformu satın alma veya pay devri yoluyla yapılandırma planlıyorsanız, sermaye eşiği ve dürüstlük incelemesi işlemin yapısını baştan belirler; bu nedenle yapılandırma çalışmasını bir sözleşme avukatı eşliğinde başvurudan önce başlatmak gerekir.

Kaçırılmaması gereken geçiş süreleri

Kurallar yürürlüğe girdiğinde halihazırda faaliyette olan platformlar için bir geçiş rejimi uygulanır. Bu rejim iki kesin tarih üzerine kuruludur:

• 30 Haziran 2025'e kadar faaliyet izni başvurusu. 13 Mart 2025 itibarıyla faaliyette olan mevcut işletmecilerin başvurularını bu tarihe kadar yapmaları gerekiyordu.
• 30 Haziran 2026'ya kadar lisansın alınması. Başvuru sahiplerinin SPK'nın faaliyet koşullarını sağlaması ve bu son tarihe kadar faaliyet izni belgesini almaları gerekir.

Başvurusunu 30 Haziran 2025'e kadar yapmayan veya lisansını 30 Haziran 2026'ya kadar alamayan işletmeci, III-35/B.1 sayılı Tebliğ'deki tasfiye hükümlerine tabi olur. Daha önce kayıt dışı faaliyet gösteren çok sayıda platformdan yalnızca sınırlı bir kısmı geçiş sürecine girdi; bu da piyasanın lisanslı işletmecilere doğru hızla daraldığını gösteriyor.

Lisanslı platformların sürekli uyum yükümlülükleri

Lisanslı bir platformun yükümlülükleri ilk izinle bitmez; faaliyet süresince devam eder. En önemlileri dört başlıkta toplanır.

Aklama önleme ve KYC

5549 sayılı Kanun ve MASAK ikincil mevzuatı uyarınca platformlar; müşteri kimliğini doğrulamak, yüksek riskli müşterilere sıkılaştırılmış tedbir uygulamak, işlemleri izleyip kaydetmek ve şüpheli işlemleri bildirmekle yükümlüdür. Transferlerde bilgi paylaşımı (travel rule) ve yaptırım taraması beklenir. Yeni aklama önleme tedbirleri arasında para çekme bekleme süreleri (yaygın olarak 48 saat, bir hesaptan ilk çekimde daha uzun) ve stabilcoin transfer limitleri de yer alır.

Saklama ve müşteri varlığının korunması

Müşteri kriptosu, III-35/B.2'deki saklama kurallarına göre, müşteri varlıklarının platformun malvarlığının parçası olmayacağı şekilde ayrıştırılarak tutulur. Tedirgin kullanıcı için, müşteri varlıklarının bu "iflastan etkilenmezliği", kayıt dışı bir platform yerine lisanslı bir işletmeciyle çalışmanın en güven verici yönüdür.

Tüketici ve piyasa davranışı kuralları

SPK denetimindeki kuruluşlar olarak platformlar; müşteriye adil davranmak, riskleri açıklamak, şikâyetleri ele almak ve piyasa dolandırıcılığından kaçınmakla yükümlüdür. Kripto ürünlerinin yanıltıcı tanıtımı, Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında idari ve hukuki sorumluluk; aldatma söz konusu olduğunda ise 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında cezai sorumluluk doğurabilir. Açık ve mevzuata uygun müşteri ve platform sözleşmeleri bu yükümlülüğün bir parçasıdır.

Kişisel veri ve bilgi güvenliği

Türkiye'deki kullanıcıların kişisel verilerini işlemek, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamında yükümlülük doğurur; gerektiğinde VERBİS'e kayıt ve veri ihlali bildirimi bunlara dahildir. SPK'nın bilgi sistemleri kuralları ek siber güvenlik ve dayanıklılık şartları getirir. Bu alanda destek için bir KVKK ve bilişim avukatı ile çalışmak yerinde olur.

Kripto kazançları Türkiye'de nasıl vergilendiriliyor?

2026 ortası itibarıyla Türkiye'de kriptoya özgü yürürlükte bir kazanç veya işlem vergisi bulunmuyor. Kripto kazançları, genel gelir ve kurumlar vergisi çerçevesinde ele alınıyor ve bir kişinin kazancının vergisel niteliği somut olaya göre değişebiliyor. Bu, varsayımla hareket etmek yerine bir vergi danışmanıyla teyit edilmesi gereken bir alandır.

Bilinmesi gereken önemli bir gelişme yaşandı. 2 Mart 2026'da iktidar partisi, kripto kazançları üzerinden %10 stopaj (platformlar aracılığıyla üç ayda bir kesilen) ve hizmet sağlayıcılar üzerinden %0,03 işlem harcı öngören bir torba teklif sundu. Bu kripto vergisi maddeleri, parlamento görüşmeleri sonrası 26 Mart 2026'da tekliften çekildi ve kanunlaşmadı. Hükümetin ilerleyen bir teklifte gözden geçirilmiş bir sürümü yeniden gündeme getirebileceği sinyali verildiğinden, güncel durum dayanak alınmadan önce yeniden kontrol edilmelidir.

Yabancı kripto platformları Türk kullanıcıya hizmet için lisans almak zorunda mı?

Yurt dışında kurulu platformlar, Türkiye'deki kullanıcılara yurt dışından hizmet vererek kurallardan kaçamaz. Çerçeve, Türk piyasasına yönelmiş hizmetlere ulaşacak biçimde tasarlanmıştır; bu nedenle Türk kullanıcıyı aktif olarak hedefleyen bir işletme, Türkiye'de izne ihtiyaç duyduğunu varsaymalıdır.

Uygulamada sınır, aktif yönelme etrafında çizilir. Türkçe pazarlama yapan, Türkiye'deki kişilere reklam veren, Türk lirası giriş kanalı sunan ya da başka biçimde Türk müşteriyi cezbeden bir platform, Türkiye'de faaliyet gösteriyor sayılır ve SPK lisansına ihtiyaç duyar. Yetkililer, uyumsuz yabancı sitelere erişimi de kısıtlayabilir. Türk kullanıcının kendiliğinden, hiçbir yönlendirme olmadan yurt dışındaki bir platforma ulaştığı tamamen pasif ilişki kuralların sınırına daha yakındır; ancak Türk müşteri kitlesi olan her işletmeci için güvenli varsayım, rejimin uygulanacağıdır.

Bireysel kullanıcı için bu kurallar ne ifade ediyor?

Türkiye'deki bireysel kullanıcı için kripto alıp satmak ve tutmak yasal olmaya devam ediyor; ancak Türkiye'de mal ve hizmet bedeli ödemek için kripto kullanmak yasak. En güvenli yol, SPK lisanslı bir platform seçmektir; çünkü lisanslı işletmeciler müşteri koruma ve varlık ayrıştırma kurallarına tabidir.

Bir platform iflas eder, çöker ya da varlığınızı haksız biçimde alıkoyarsa, hakkınızı aramak için hukuki yollar mevcuttur. Alacağınızı tahsil etmek üzere bir alacak tahsili ve icra avukatından destek alabilir; uğradığınız zarar için tazminat talebinizi bir tazminat avukatıyla değerlendirebilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular