Nereden başlamalısınız?
Telefon geldiğinde her şey aynı anda acil gibi hissettirir — neredeler, güvende mi, kiminle konuşacağız, sırada ne var. Korkuyu dört soruya bölmek işe yarar. Her birinin bir cevabı vardır ve her cevabın bugün atabileceğiniz bir ilk adımı vardır.
Yakınım nerede ve hangi aşamada?
Cezaevini doğrulamak ve tutukluluğu mahkûmiyetten ayırt etmek — geri kalan her şeyin dayandığı iki gerçek.
Buradan başlayın → 02 · Onlara ulaşınNasıl ziyaret ederim, ararım ve para gönderirim?
Ziyaretçi listesine girmek, telefon programı ve kantin hesabına para yatırmak.
Buradan başlayın → 03 · HaklarıBir avukat, bir tercüman, konsolosluk
Gözaltına alınan bir yabancı uyruklunun ilk saatten itibaren sahip olduğu haklar — ve bunları yurt dışından nasıl kullanacağınız.
Buradan başlayın → 04 · Çıkış yoluÜlkeye nakil, tahliye ya da sınır dışı
Cezayı ülkede çekmek, tutukluluğa itiraz etmek ve sonrasında sınırda ne olacağı.
Yolları görün →Yakınınızı bulmak ve durumunu anlamak
Bundan sonrasını iki gerçek şekillendirir: yakınınızın hangi cezaevinde olduğu ve tutuklu mu yoksa hükümlü mü olduğu. Türkiye'de baroya kayıtlı bir avukat, dosyayı mahkemeler ve kurum üzerinden inceleyerek her ikisini de hızla doğrulayabilir; yakınınızın konsolosluğu da çoğu zaman onları bulmaya yardımcı olabilir.
İstanbul'da yabancı tutukluların çoğu tek bir kurumdan geçer: Maltepe 3 No'lu (3 No'lu L Tipi), Maltepe yerleşkesindeki, doksandan fazla ülkeden yabancı uyrukluyu barındıran kapalı cezaevi. Rehberimiz cezaevinin ne olduğunu, yakınınızın orada olduğunu nasıl doğrulayacağınızı ve iletişimin nasıl işlediğini anlatıyor.
Diğer gerçek — tutukluluk mu yoksa mahkûmiyet mi — hangi kapıların açık olduğunu belirler. Hâlâ yargılanmayı bekleyen biri (tutuklu) davanın kendisiyle mücadele eder; hâlihazırda cezası kesinleşmiş biri (hükümlü) ise tahliyeye, nakle ya da sürenin sonuna bakar. Hangisinin geçerli olduğunu henüz bilmiyorsanız, yakalanmadan temyize kadar tüm yolu adım adım anlatan yabancılar için ceza süreci ile başlayın.
Onlara ulaşmak: ziyaretler, aramalar, para ve mektuplar
İletişimde kalmak yalnızca bir teselli değildir — sizin ve yakınınızın bilgi sahibi kalmanızın ve kararları birlikte almanızın yoludur. Üç pratik rehber bunu kapsıyor:
- Ziyaret. Kimler ziyaret edebilir, onaylı listeye nasıl girilir, açık ve kapalı ziyaret arasındaki fark ve yabancı ziyaretçilere çoğu zaman tanınan öncelik. Bkz. bir yakınınızı Türk cezaevinde ziyaret etmek.
- Aramalar, para ve mektuplar. Telefon programı (evet, yurt dışına aramalar genellikle mümkündür), paranın kantin hesabına nasıl ulaştığı ve neler gönderebileceğiniz. Bkz. cezaevindeki birine para, mektup ve arama göndermek.
Hakları — ve bunları yurt dışından nasıl kullanacağınız
Türkiye'de gözaltına alınan bir yabancı uyruklunun ilk saatten itibaren gerçek ve uygulanabilir hakları vardır: bir müdafi, susma hakkı, Türkçe bilmiyorsa ücretsiz bir tercüman ve konsolosluğuna haber verilmesi ile konsolosluk tarafından ziyaret edilme hakkı. Cezaevinde, müdafi ile yapılan görüşmeler gizlidir ve olağan koşullarda engellenemez. Zor kısım, bu hakları bir sınırın ötesinden kullanmaktır — ve işte bu, bir ailenin derhal harekete geçebileceği kısımdır: kimsenin seyahat etmesine gerek kalmadan, vekaletname ile Türkiye'de baroya kayıtlı bir avukat atayarak. Tam tablo bir tutuklunun avukat ve konsolosluk hakları yazımızda; bu temsilin yürütüldüğü yer ise ceza savunması hizmetimizdir.
Çıkış yolu: nakil, tahliye ve sınır dışı
Hikâyenin nasıl biteceği aşamaya bağlıdır — ama bir aile için en çok üç yol önemlidir ve bunları geç değil erken bilmekte yarar var.
Davanın kendisi
Bir tutuklu için mücadele davanın kendisidir: kefalet benzeri tahliye, tutukluluk yerine adli kontrol ve savunma. Bu, ceza savunması işidir.
Cezayı ülkesinde çekmek
Bir hükümlü, cezasının kalanını çekmek için kendi ülkesine nakledilebilir. Koşullar ve dürüst sınırlar nakil rehberinde.
Sonunda sınır dışı
Bir cezanın ardından sınır dışı ve yeniden giriş yasağı gelebilir — buna itiraz için kısa ve katı bir süre penceresiyle. Bkz. cezadan sonra sınır dışı ve giriş yasağı ve sınır dışı hizmetimiz.
Lexin ile çalışmak gerçekte nasıl görünüyor
- Bize ne olduğunu anlatın. Bir isim, bir tarih, bir şehir ve elinizdeki her türlü belge. Neyi öğrenebileceğimizi ve gerçekçi sonraki adımların ne olduğunu size açık, sade bir dille anlatırız.
- Bir vekaletname imzalayın. Türk formatında hazırlanan ve konuyla sınırlı tutulan bu vekaletname, size yakın bir Türk konsolosluğunda ya da apostilli olarak yerel bir noter huzurunda imzalanır — böylece Türkiye'ye uçmanıza gerek kalmaz.
- Bir avukat içeri girer. Bir İstanbul Barosu avukatı yakınınızın nerede olduğunu doğrular, onunla gizli biçimde görüşür ve dosyayı okur — ardından aşamayı ve seçenekleri açıklar.
- Bilgilendirilmeye devam edersiniz. Her gerçek dönüm noktasında, kendi dilinizde, dünyanın bulunduğunuz tarafında güncellemeler alırsınız.
Ücretler ve dürüstlük üzerine: ücretlerimizin dayanağı, Türk avukatları bağlayan kurallar çerçevesinde, işe başlamadan önce yazıya dökülür ve bir yolun neyi başarabileceğini, neyi başaramayacağını size açık yüreklilikle söyleriz. Hiç kimse bir ceza meselesinde belirli bir sonucu vaat edemez; bunu yapan biri size karşı dürüst davranmıyordur. Bir avukatın yapabileceği şey, yakınınızın haklarının kullanılmasını, sürelerin kaçırılmamasını ve mevcut her yolun gereğince değerlendirilmesini sağlamaktır.
Yakınınız Türkiye'de tutuluyorsa, bize ne olduğunu anlatın — durumun ne olduğuna ve bundan sonra ne yapabileceğinize dair açık, dürüst bir değerlendirme alırsınız.
Sıkça sorulan sorular
Yakınımın hangi Türk cezaevinde tutulduğunu nasıl öğrenebilirim?
İki güvenilir yol vardır: Türkiye'de bir baroya kayıtlı bir avukat ve yakınınızın konsolosluğu. Türkiye'de baroya kayıtlı bir avukat, suçlamayı ya da cezayı ve kişinin nerede tutulduğunu doğrulamak için ulusal dava sistemini kontrol edebilir; haber verildiğinde konsolosluk da genellikle tutulmayı doğrulayabilir. Yurt dışındaki aileler bu bilgiye doğrudan cezaevini arayarak, özellikle de bir dil engeli varken, nadiren ulaşır. İstanbul'da yabancı uyruklular sıklıkla Maltepe 3 No'lu cezaevinde tutulur.
Ben yurt dışındayken bir avukat yakınımı ziyaret edebilir mi?
Evet. Seyahat etmeden, size yakın bir Türk konsolosluğunda ya da apostilli olarak yerel bir noter huzurunda imzalanan bir vekaletname ile Türkiye'de baroya kayıtlı bir avukat atayabilirsiniz. Bir tutuklu ile müdafi arasındaki görüşmeler gizlidir ve bir tutuklu için engellenemez ya da kısıtlanamaz (5275 sayılı Kanun). Avukat yakınınızı görebilir, dosyayı okuyabilir ve size geri bildirimde bulunabilir.
Maltepe cezaevi yalnızca yabancı uyruklular için mi?
Maltepe 3 No'lu (3 No'lu L Tipi), İstanbul'daki Maltepe yerleşkesinde yabancı uyrukluların — 90'dan fazla ülkeden insanın — yoğunlaştığı kurumdur; bu yüzden çoğu zaman yabancılar cezaevi olarak anılır. Uygulamada ağırlıklı olarak, ancak yalnızca değil, yabancıdır; ayrıca daha az sayıda Türk vatandaşını da barındırır.
Yakınım cezasını bizim ülkemizde çekebilir mi?
Bazen. Bir hükümlü, cezasının kalanını çekmek için Hükümlülerin Nakline Dair Avrupa Konseyi Sözleşmesi (1983) ve Türkiye'nin 6706 sayılı Kanunu uyarınca ülkesine nakil için başvurabilir. Bunun için kesinleşmiş bir mahkûmiyet, çifte suçluluk ve hem hükümlünün hem de her iki devletin rızası gerekir; bu nedenle asla garanti edilemez — ancak koşullar sağlandığında gerçek bir yoldur. Nakil cezayı azaltmaz; kalan kısmı ülkesi infaz eder.
Yakınım cezasının ardından sınır dışı edilecek mi?
Bir hapis cezasının ardından, Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (No. 6458) uyarınca bir sınır dışı kararı ve yeniden giriş yasağı gelebilir. Karara, tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesinde itiraz edilebilir ve bu davanın açılması, mahkeme karar verene kadar sınır dışını durdurur — bu nedenle süre dardır ve hızlı hareket etmek önemlidir.
Yakınımın tahliye edileceğini garanti edebilir misiniz?
Hayır — ve bunu garanti eden herkese karşı temkinli olmalısınız. Hiçbir avukat bir ceza meselesinde belirli bir sonucu vaat edemez. Bir avukatın yapabileceği şey, yakınınızın haklarının ilk saatten itibaren kullanılmasını, sürelerin kaçırılmamasını ve mevcut her yolun — savunma, tahliye, nakil ya da sınır dışına itiraz — gereğince izlenmesini sağlamaktır. Ücret esasımız işe başlamadan önce yazıya dökülür.
